elements adventure

Bio Bio Bio, het lijkt wel een nieuwe mode! Supermarkten hebben inmiddels een eigen merk biologische producten en het is al lang niet meer voor ‘geitenwollensokken publiek’.

Een feit is, dat mensen steeds meer aandacht besteden aan de herkomst van hun eten. Bij navraag op de boeren(bio)markt blijkt de consument ook veel waarde te hechten aan de smaak, geur en structuur van biologische producten. De winkeliers bespeuren een toenemende betrokkenheid bij de producent en zijn werkwijze, wat deze motiveert.

Guillaume Chabot is biologisch boer en legt ons uit hoe het nou eigenlijk begonnen is. Want onze grootouders verbouwden alles biologisch en dat is amper een halve eeuw geleden. “Na de 2e wereldoorlog was er een groot tekort aan levensmiddelen en dat moest aangevuld worden. We grepen toen massaal naar de intensieve landbouw om een snelle en goedkope productie te bevorderen. Dat betekent dat de mens probeerde om de natuur te beheersen. Ziektes bestrijden, groei bevorderen en resistente gewassen creeren. Dat is niet op natuurlijke maar op chemische wijze geslaagd. Met vervelende gevolgen voor de mens en het milieu.

Denk maar aan BSE, de gekke koeien ziekte. Goedkoop krachtvoer voor snelle biefstukken, met vernietiging van duizenden koeien als gevolg. Door de massale productie heeft de EU op een gegeven moment geld moeten bijleggen om de overschotten te vernietigen.

Chemische reststoffen komen onherroepelijk in ons systeem terecht, door consumptie of door het grondwater. Mensen worden ziek en het milieu wordt onnodig zwaar belast. Nu is het de kunst om de naoorlogse generatie te overtuigen dat het anders kan. Dus proberen we geinteresseerden op een objectieve manier zo goed mogelijk te informeren.”

Guillaume Chabot is boer op het Plateau de Valensole in de Franse Provence. Zijn familie bewerkte de grond al voordat hij het bedrijf overnam. De grond is schoon en vrij van chemicalien. “Mijn ouders zijn nooit op intensieve teelt overgegaan omdat ze niet geloven dat de mens de natuur kan beheersen. Het is niet noodzakelijk om je grond en gewassen met chemicalien te behandelen om een goeie oogst te hebben. De traditionele manier is wat arbeidsintensiever maar je krijgt er heel veel voor terug. Mooie gezonde en smakelijke oogsten, en een schoon geweten. Voor ons is het een manier om respectvol met de natuur om te gaan. We zijn er tenslotte onderdeel van.”

Het familiebedrijf is inmiddels gecertificeerd biologisch producent van olijven en olijfolie (AOC de Haute Provence) en lavendel. Boeren zoals Guillaume zijn van onschatbare waarde voor onze aardbol, omdat ze werken aan het behoud van ons natuurlijke milieu en aan het herstel ervan. “Onze grond heeft een hele andere geur en structuur dan die van niet biologische telers. Ze houdt beter water vast en trekt allerlei insecten aan en veel verschillende vogels. Bijzondere flora en fauna doen het prima. De grond ruikt naar truffel wat heerlijk is. Overal staan wilde bloemen en dat laten we ook zo.”
Als gepassioneerd bioboer gelooft Guillaume met een heleboel collega’s bij te dragen aan een betere levenskwaliteit. Je hebt er alleen maar baat bij, als je aandacht besteedt aan biologische producten en op die manier aan het milieu.

“De Franse bioboeren ontmoeten elkaar bij de vereniging Agribio, die een platform verschaft voor kennisuitwisseling. Op biologische markten en in winkels staat vragen vrij. Breng er eens een bezoek of probeer voor de grap eens een kastomaat te proeven naast een biologische. Probeer eens een stukje vlees van een dier dat zonder stress is geslacht, of een ei van een natuurlijk opgegroeide kip. Smaak, kleur en textuur zijn opvallend anders en gegarandeerd beter voor je gezondheid.” besluit Guillaume.

Nadat in 1956 veel olijfbomen door strenge vorst waren verwoest, kwam de productie in de tachtiger jaren weer langzaam op gang. Na verloop van tijd produceerden veel telers meer olie dan ze zelf consumeerden. De olijfmolen kreeg zodoende een winkelfunctie. Roselyne en Giselle vertegenwoordigen een belangrijk deel van de streek in ‘Le Moulin des Penitents’ nabij Les Mees.

Ze zijn goedlachs en ontvangen mij gastvrij. En zijn duidlijk trots op hun werk. De dames beginnen direkt te vertellen: ‘De olijfmolen draait van half november tot eind december. Dan is het spitsuur. De telers leveren hier hun olijven aan en wij persen en bottelen de oogst. Wij hebben tegenwoordig een winkelfunctie voor de telers. We presenteren de AOC de Haute Provence, biologische AOC en olie van andere rassen uit de streek. Door een ieder uitgebreid te laten proeven komen we aan ieders voorkeur tegemoet. Naast de olien verkopen we andere uiteenlopende Provencaalse streekproducten.’

De winkel is ruim en alles staat mooi geetaleerd. Er is zelfs een klein museum. Er staat een echte stenen molen die ooit door ezels werd gedraaid. De tentoonstelling spreekt tot de verbeelding; oude affiches, verpakkingen en een voorbeeld van de verschillende olijvenrassen. De dames leveren aan sjieke warenhuizen in Parijs en ook aan topchef Alain Ducasse die diverse sterrenrestaurants bezit.

‘In deze vallei zijn veel oude bomen gespaard gebleven van de extreme koude in ‘56. Dat vieren we nu met een olie die uitsluitend van de ‘100-jarigen’ komt. Door de leeftijd van de bomen is de olie mooi gebalanceerd en zacht van smaak. We doen veel aan de promotie van de Provencaalse olijfolie omdat ze van uitzonderlijke kwaliteit is. Door de proeverij maken mensen echt kennis met de olie en leren ze kiezen naar hun persoonlijke smaak. Vanaf de tachtiger jaren tot nu is de olijfoliemolen erg belangrijk geworden voor de verkoop en promotie van olijfolie. Ja, daar zijn we best trots op.’

Wil je meer info? Mail ons dan vrijbliivend…
————————————————————————————————————-

Hoge fruitbomen in lange rijen met tegenlicht. Het is nog vroeg en mistig in de vallei. Een bijzonder schouwspel speelt zich af. De bomen zijn gehuld in een kleed van ijspegels die schitteren in de ochtendzon. Om de kostbare fruitbomen te beschermen tegen de nachtvorst, worden ze beneveld met water. Door het enorme oppervlak van dit landgoed, Domaine Salvator, ben je ver verwijderd van de rest van de wereld. Een mysterieus sfeertje.

De familie Pinatel beheert Domaine Salvator en bezit naast fruitbomen ook 40 hectare olijfbomen. Dit domein ligt in het centrum van de olijfoliecultuur in de Haute Provence. Dankzij de toewijding van de olijftelers heeft de olijfolie hier sinds enkele jaren een AOC; appellation d’origine controlee. Er zijn maar vijf streken in heel Frankrijk die dit kwaliteitskeurmerk mogen dragen. De Haute Provence is er een van, met trots.

Wat is AOC? Appelation d’Origine Controlee.
Je product krijgt een AOC als er aan bepaalde strenge eisen wordt voldaan. Zowel tijdens het verbouwen van de grondstof, als tijdens het productieproces. Er wordt gecontroleerd op de herkomst (origine) van grondstof. Die moet lokaal zijn. Verder moeten de bomen rondom vier meter de ruimte hebben, moet de oogst binnen een week geperst zijn en mag de zuurgraad van de olie niet hoger zijn dan 1%. Een ‘vierge extra’ mag uitsluitend van de eerste koude persing gewonnen zijn. Aan de hand van deze voorschriften en de juiste bewaarmethoden zal de olie alle goede eigenschappen bezitten. Het gaat allemaal om smaak, kwaliteit, versheid en herkomst.

Als Frederique Pinatel mij ontvangt, barst hij meteen los in antwoord op mijn vragen. Uiteraard vraag ik of ze zich bezighouden met biologisch verbouwen. ‘De olijfboom is niet vatbaar voor ziektes dus kan je zeggen dat we practisch biologisch verbouwen. De enige keer dat we ingrijpen, is wanneer er een bepaalde vlieg in aantocht is. De larven voeden zich aan de olijf. Met verwoesting van de oogst tot gevolg. Een 100% biologische boer zou hier niets tegen doen en de larven komen dan in de olie terecht. Dit heeft gevolgen voor de smaak. Wij kiezen daar niet voor omdat we te veel aan het smaakkarakter van onze olie hechten. De methode die de vlieg van de olijf af houdt is bovendien niet belastend voor het milieu.We zoeken continu naar nieuwe milieuvriendelijke methodes.’

Hoe wordt de smaak dan bepaald? vraag ik hem. ‘Dat is van meerdere factoren afhankelijk. Ten eerste van het ras. Dan de mate van rijpheid van de vrucht en de tijd tussen het oogsten en het persen. Hoe langer je wacht, hoe voller de smaak. Verder is de manier van bewaren essentieel.’

Na een wandeling tussen de soms honderd jaar oude olijfbomen ben ik zeer onder de indruk van het geheel. We gaan de winkel in om een proeverij te doen. Als mij wordt verteld wat de verschillen zijn, hoe je ze proeft en hoe dit tot stand komt gaat er een nieuwe wereld open. Opeens zijn niet alle blikken hetzelfde, opeens hebben de etiketten een betekenis.

Wil je meer info? Mail ons dan vrijbliivend…

————————————————————————————————————-